افزایش مبلغ وام خرید مسکن به ۱۶۰ میلیون تومان

وام اجاره مسکن آخرین اصطلاحی است که تاکنون به ادبیات بازار مسکن در کشور اضافه شده است. تورم بی‌سابقه در این بخش، آرزوی بسیاری از مردم، از پیر و جوان را برای خانه‌دار شدن، تبدیل به آرزو کرده است. اما نکته اینجاست که تلاش‌های دولت‌ در سال‌های گذشته نه‌تنها مرهمی بر زخم این بازار نابسامان نبوده بلکه زمینه افزایش تعداد قشر اجاره ‎نشین کشور را نیز فراهم کرده است .

تابستان براي برخي از مردم، فصل تعطيليه مدارس و مسافرت است؛ اما براي گروه بزرگي از جامعه، آغاز نگراني و اضطراب پيدا كردن خانه جديد است.

در اين ميان علاوه بر قيمت مسكن، بسياري از صاحبخانه‌ها تنها راه جبران درآمد خود را افزايش وديعه و اجاره‌بها مي‌بينند كه مشكل‌هاي بسياري براي مستاجران به‌وجود آورده است.

طي سال‌هاي گذشته دولتمردان براي بهبود وضعيت بازار مسكن در كشور دست به اقدام‌هاي حمايتي از جمله اعطاي وام‌هاي متعدد به خريداران زدند كه با توجه به تورم كشور، اين اقدام‌ها كار به جايي نبرده است.

براي مثال، افزايش مبلغ وام خريد مسكن به ۱۶۰ ميليون تومان، اميدهاي بسياري را در دل كساني كه در جست‌وجوي خريد مسكن بودند، زنده كرد؛ اما افزايش‌هاي پي‌درپي و شديد قيمت مسكن، اين طرح را هم ناكام گذاشت. به بيان ديگر، متوسط قيمت مسكن در شهر تهران (اين مقاله در تاريخ ۳۰ تير ۱۳۹۹ نوشته شده است!) متري ۲۵ ميليون تومان است كه با وام ۱۶۰ ميليوني تنها ۶ متر مسكن مي‌توان خريد!

مجموعه اين شرايط در كنار كاهش قدرت خريد مردم، شرايطي را رقم زده است كه دولت اين بار به فكر ارائه وام اجاره مسكن باشد.

اجاره‌ها در كشور به ميزان 50% افزايش داشته است
طي اعلام سازمان آمار كشور، شاخص اجاره خانه در شهر تهران و در ارديبهشت ماه سال ۹۹ نسبت به سال گذشته، افزايش دوبرابري را شاهد بوده است كه تامين اين مبلغ براي مستاجران كار ساده‌اي نيست. اين مقدار افزايش اجاره‌بها باعث كاهش پس‌انداز مستاجران مي‌شود؛ زيرا آنها مجبورند تا بخش قابل‌توجهي از درآمد و پس‌انداز خود را صرف اجاره‌بها كنند.

اين درحالي است كه به‌دور از در نظرگرفتن فرآيند عرضه و تقاضا در بازار مسكن، ستاد ملي مبارزه با كرونا رشد نرخ اجاره‌بها در تهران، كلانشهرها و ساير شهرها را به ترتيب به ميزان ۲۵ ،۱۵ و ۱۰ درصد اعلام كرد.

منظور از وام اجاره مسكن چيست؟
در ابتدا ذكر اين نكته حائز اهميت است كه اين طرح به‌منظور كمك به قشر مستاجر ارائه شده است و به دو صورت مورد ارزيابي و حمايت قرار مي‌گيرد.

حالت اول، راه‌اندازي صندوق حمايت از «وديعه» مستاجران است؛ به اين شكل كه موجودي اين صندوق از پس‌اندازهاي مردمي شكل مي‌گيرد و هيچ وابستگي به منابع دولتي وجود ندارد. براي استفاده از اين وام مستاجران واجد شرايط مي‌توانند براي تامين تمام يا بخشي از مبلغ وديعه (رهن) خانه خود در اين صندوق سپرده‌گذاري كرده و از تسهيلات آن بهره‌مند شوند.

حالت دوم، كمك به مستاجران از طريق تامين «اجاره‌بها» است. در اين حالت، مستاجران واجد شرايط مي‌توانند مبلغي را در بانك مسكن سرمايه‌گذاري كنند و با استفاده از سود حاصل از سپرده‌گذاري، قدرت بيشتري براي پرداخت اجاره‌بها داشته باشند.

 بيشتر بخوانيد
صحبت هاي جهانگيري درباره وام مسكن بازنشستگان
چه كساني واجد شرايط استفاده از وام اجاره مسكن هستند؟
اين طرح قرار بود از ابتداي مرداد ماه و با اولويت تهران و هفت كلانشهر ديگر در اختيار مستاجران واجد شرايط قرار گيرد. طي اعلام وزارت راه، مسكن و شهرسازي، وام اجاره مسكن به مستاجران واحدهاي تا ۷۵ متر در تهران و تا ۹۰ متر در هفت كلانشهر ديگر پرداخت مي‌شو كه تاكنون به اجرا درنيامده است.

علاوه بر اين‌ها اين وام به كساني تعلق مي‌گيرد كه فرم «ج» آن‌ها سبز باشد. به اين معني كه از تسهيلات دولتي بخش مسكن استفاده نكرده باشند. اولويت استفاده از وام اجاره مسكن نيز با دهك‌هاي پايين‌تر جامعه است.

مزيت‌هاي وام اجاره مسكن چيست؟
طي اعلام وزارت راه، مسكن و شهرسازي اين وام مي‌تواند بخشي از فشار مالي بر مستاجران را كاهش دهد. در حال حاضر نرخ تبديل رهن به اجاره، بين ۳۰ تا ۳۶ درصد است؛ يعني هر يك ميليون تومان وديعه مسكن در كمترين حالت معادل سي هزار تومان بوده و فرد مستاجر در پايان قرارداد يكساله خود ۳۶۰ هزار تومان بابت يك ميليون تومان وديعه بايد پرداخت كند.

طبق شنيده‌ها قرار است وام اجاره مسكن با سود ۱۸ درصد به مستاجران عرضه شود كه مي‌توان نتيجه گرفت دريافت اين وام هجده درصدي براي مستاجران، بسيار جلوتر از نرخ تبديل ۳۶ درصدي است.

چالش‌هاي پيش رو در اين طرح چيست؟
به گفته دكتر حسن روحاني، رياست‌جمهوري ايران، وام اجاره مسكن قرار بود تا از ابتداي مرداد براي مردم قابل دسترس باشد كه بعد از گذشت چند روز از شروع مردادماه هنوز اين طرح به مرحله اجرا نرسيده است كه همين موضوع ابهامات بسياري را نسبت به توانايي دولت در اجراي اين طرح به وجود آورده است.

چالش ديگر در مسير اجراي اين طرح پرحرف و حديث، تمايل بيشتر مالكان به افزايش اجاره‌ بها است و كمتر مالكي نسبت به افزايش وديعه مسكن تمايل دارد و اين به‌خودي‌خود يكي از معضلات جدي اين طرح است.

بعد از گمانه ‌زني‌هاي بسيار در ارتباط با مبلغ اين وام، نهايتا در روز سي و يك تير ماه مبالغ وام وديعه مسكن منتشر شد كه در زير به تشريح آن پرداخته ‎ايم:

وام ۱۰ ميليون توماني: ۸۰ هزار تومان
وام ۲۰ ميليون توماني: ۱۷۰ هزار تومان
وام ۳۰ ميليون توماني: ۲۵۰ هزار تومان
وام ۴۰ ميليون توماني: ۳۳۰ هزار تومان
وام ۵۰ ميليون توماني: ۴۰۰ هزار تومان
وام ۶۰ ميليون توماني: ۵۰۰ هزار تومان
وام ۷۰ ميليون توماني: ۶۰۰ هزار تومان
 

منابع مالي مورد نياز براي اجراي طرح وام اجاره مسكن هنوز در هاله‌اي از ابهام
به گزارش ملك هفت و به نقل از تجارت نيوز يكي از ابهام‌هاي اساسي اين طرح تامين مالي آن است. به گفته محمود اسلامي، وزير راه و شهرسازي منبع مالي اين طرح، ۷۵ هزار ميليارد توماني است كه ستاد ملي مقابله با كرونا مشخص كرده است.

اين در حالي است كه پيشتر، وعده اين ۷۵ هزار ميليارد تومان به بخش‌هاي ديگر جامعه داده شده است. براي مثال، قرار بر اين است كه قريب به ۵۰ هزار ميليارد تومان از اين مبلغ به كسب‌وكارهاي آسيب‌ديده در دوران كرونا و مابقي آن، به خانوارهاي نيازمند اختصاص داده شود.

حال با توجه به اين شرايط، به‌نظر نمي‌رسد مبلغي براي اجراي اين طرح باقي بماند. از سوي ديگر، طي سرشماري سال ۹۵ مشخص شد كه هفت ميليون خانوار مستاجر در ايران زندگي مي‌كنند كه با رشد بي‌رويه قيمت‌ها، اين تعداد قطعا افزايش داشته است.

حال مي‌توان نتيجه گرفت كه حتي اگر تمامي ۷۵ هزار ميليارد تومان بودجه به اين امر تخصيص يابد، بخش اعظمي از متقاضيان امكان استفاده از وام اجاره مسكن را ندارند.

گزارش اشکال Top