در جستجوی راه نجات اقتصاد

افزایش قیمت کالای اساسی، افزایش نرخ اجاره‌بها، شوک در بازار خودرو، رکود نفس‌گیر بازار مسکن و نوسان در بازار ارز از جمله مسائلی است که اقتصاد کشور با آن دست و پنجه نرم می‌کند. زمانی هم که علت را جویا می‌شویم تنها شرایط تحریم را دلیل آشفتگی‌های اخیر می‌دانند.

روزنامه ابتكار در گزارشي نوشت: البته كه تحريم دليل مهمي براي وضع موجود بوده و ما شاهد هستيم كه چگونه دست به گريبان اقتصاد كشور شده است اما به گفته برخي از كارشناسان نوع عملكرد عده‌اي از مسئولان در هر زمينه بي‌تاثير نبوده و با اصلاح نوع عملكردها مي‌توان قدم‌هايي را به جلو برداشت.
اقتصاد در ايران روزهاي خاصي را پشت سر مي‌گذارد و وقتي از روزهاي آتي سخن به ميان مي‌آيد صاحب‌نظران ترجيح مي‌دهند كه پيش‌بيني نداشته باشند چراكه شرايط را متفاوت از گذشته مي‌بينند و معتقدند كه ممكن است هر لحظه اقتصاد واكنشي معكوس به پيش‌بيني‌ها از خود نشان دهد. به نظر مي‌رسد كه اينگونه تصور از سوي آنها كاملاً درست باشد چراكه در اين مدت شاهد بوديم هر زمان صحبت از تغييرات و يا افزايش و كاهش قيمت در بازارهاي مختلف به ميان مي‌آمد بازارها رفتاري متفاوت نشان مي‌دادند و اين مسئله خود باعث به وجود آمدن جو رواني مي‌شد و وضعيت اقتصاد را بيش از پيش آشفته مي‌كرد.

اين در حالي بود كه كنترل جو رواني پيش آمده بسيار دشوارتر از مشكلات اقتصادي بود. اما تنها به دليل به وجود آمد اين جو نمي‌توان مسائل اقتصادي را كنار گذاشت و ديگر به آن توجه نكرد. جنگ اقتصادي، تحريم، تورم و… از جمله كلماتي كه اخيراً موضوع بحث و بررسي اقتصاددانان قرار گرفته است و راهكارهايي براي آنها مطرح مي‌شود. اما به نظر مي‌رسد كه اين راهكارها تا كنون نتوانسته از شوك‌هاي وارده به اقتصاد جلوگيري كند، چراكه برخي از مشكلات با قوت بر جاي خود باقي مانده است.

مسعود دانشمند، كارشناس اقتصادي از پارامترهاي مورد نياز براي عبور از شرايط فعلي به «ابتكار» گفت: در اقتصاد به موارد بي‌شماري نياز داريم تا بتوان از شرايط فعلي عبور كرد. ما به راحتي نمي‌توانيم بگوييم كه اقتصادمان بايد دولتي و يا خصوصي باشد. پارامترهاي بسياري براي عبور از شرايط فعلي نياز است.
وي در ادامه افزود: اكنون اقتصاد ما تركيبي از دولتي و خصوصي است. مي‌گويم تركيبي از اين دو است چون نه به تمام معنا دولتي بوده و نه مي‌توان آن را خصوصي بدانيم. در دنيا اقتصاد بر پايه بازار است، در ايران هم بايد اينگونه باشد، اقتصاد بايد بر مبناي بازار بچرخد.
دانشمند اظهار كرد: وقتي مي‌گوئيم اقتصاد بر پايه بازار يعني بايد بخش دولتي را در اقتصاد كاهش دهيم و به سمت اقتصاد بازار حركت كنيم. از تزريق منابع ملي به اقتصاد بايد خودداري كنيم تا اقتصاد بتواند بر روي پاي خودش حركت كند.
اين كارشناس اقتصادي در بخشي ديگر از سخنانش به ناتوانايي فروش نفت اشاره كرد و گفت: تحريم را ناتوانايي در فروش نفت تعريف مي‌كند. سوال من اين است، آيا تمام كشورهاي دنيا نفت دارند؟ ما كشورهايي را داريم كه نفت ندارند اما تورم آنها زير نيم درصد است. حال كشور خود را بررسي كنيم، ما هم نفت داريم و هم گاز، اما تورم‌مان ۵۰ درصد است. بنابراين هر اتفاقي كه در كشور رخ مي‌دهد نبايد بحث تحريم را به ميان بكشيم و تنها آن را مقصر تمام اتفاقات نشان دهيم. ما ناكارآمدي‌هايي داريم كه ارتباطي به تحريم‌ها ندارد.

شرايط ديگر مانند گذشته نيست

اين روزها مشكلات بي‌شماري برسر راه اقتصاد وجود دارد. برخي از كارشناسان دليل آن را عملكرد و سوءمديريت در داخل كشور مي‌دانند. برخي ديگر از كارشناسان ريشه اصلي مشكلات اقتصادي ايران را در دخالت دولت‌مردان در اقتصاد دانسته و معتقدند كه اقتصاد بايد دست مردم باشد، در اين ميان مي‌گويند كه دولت نبايد مانع فعاليت آزادانه مردم در اقتصاد باشند.

در اين شرايط است كه مي‌توان از شرايط فعلي به راحتي عبور كنيم. اين در حالي است كه عده‌اي ديگر بي‌برنامه بودن دولت را دليل آشفتگي‌هاي اخير مي‌دانند. از سوي ديگر برخي ديگر از صاحب‌نظران اقدامات اخير آمريكا عليه ايران را عمده‌ترين دليل براي به وجود آمدن شرايط فعلي مي‌دانند. چراكه كاهش فروش نفت، درآمدها و ديگر فعاليت‌هاي اقتصادي را به شدت تحت‌تأثير قرار مي‌دهد.

مهدي تقوي، استاد دانشگاه و اقتصاددان نيز درخصوص مشكلات كشور و دلايل آن به «ابتكار» گفت: مشكلات موجود در كشور بيش از اينكه اقتصادي باشد، سياسي است. مدت‌ها است كه كشور تحت فشار قرار گرفته است و اين وضعيت نتيجه بازي‌هايي بوده كه رئيس ايالات متحده آمريكا به راه انداخته است.
اين استاد دانشگاه افزود: ما شاهد هستيم كه آن مقدار صادرات نفت را كه در گذشته داشته‌ايم اكنون به نصف رسيده است و شرايط ديگر همانند سابق نيست. وقتي كه ما فروش نفت را نداريم ديگر خبري از درآمد ناشي از نفت هم در ميان نيست.
تقوي گفت: با توجه به اين شرايط مي‌توانيم بگوييم كه مشكلات كنوني مربوط به داخل اقتصاد نيست و تنها مشكلات سياسي كه آمريكا براي كشور ما به وجود آورده شرايط را اينچنين كرده است.
اين اقتصاددان در ادامه از راهكارها براي عبور از شرايط فعلي گفت: با توجه به شرايط فعلي راهكار خاصي براي عبور از مشكلات وجود ندارد و تنها بايد بيش از پيش مراقب شرايط باشيم. ما اكنون درآمد كم و واردات كمتر داريم. اين شرايط يك شوك منفي به گروه‌هاي توليدي وارد مي‌كند و ديگر نمي‌توانند قطعات و يا لوازم مورد نيازشان را به راحتي وارد كشور كنند. صاحب‌نظران و مسئولان بايد به تمام اين شرايط توجه داشته باشند.

وي در پايان اظهار كرد: من اميدوارم هرچه زودتر از شر اقدامات آمريكا خلاص شويم و شرايط به سمت و سوي آرامش برود. ما بايد بدانيم كه كشورهايي وجود دارد كه شرايطي بدتر از ما دارند. بحث‌هايي مانند اينكه بسياري از كشورها نفت ندارند اما شرايط بهتري دارند مردم را درخصوص اقتصاد فعلي دچار اشكال مي‌كند، درصورتي كه اينگونه نيست.
 

راه‌حل چيست؟

امروزه عبور كشور از مشكلات پيش‌رو به دغدغه‌اي براي مردم و مسئولان تبديل شده است. يكي اخذ ماليات را راه عبور دانسته و ديگري يافتن راهي براي فروش نفت را راه‌حل مشكلات مي‌داند. فشارهاي اقتصادي روزبه‌روز بيشتر مي‌شود و اين در حالي است كه دهك‌هاي پايين آسيب‌پذيرتر مي‌شوند. با توجه به شرايط موجود به نظر مي‌رسد كه بايد هر چه زودتر راهكارهاي پيشنهادي از سوي صاحب‌نظران را به مرحله اجرا برسانند و اقتصاد را به سوي آرامش و ثبات هدايت كنند.

 

 

منبع:ايرنا

گزارش اشکال Top