راهکاری برای عبور از رکود تورمی

فرنود حسنی کارشناس بانکی نقدینگی افسارگسیخته امروز به چالش بزرگ و اصلی اقتصاد ایران تبدیل‌شده است به‌گونه‌ای که کوچک‌ترین تحولات بیرونی و درونی در اقتصاد ایران به‌واسطه حرکت سیل‌آسای این نقدینگی منجر به بروز تکانه‌های شدید و غیرقابل‌کنترلی در بطن جامعه می‌شود

افزايش غيرمنطقي قيمت مسكن، سكه، دلار، خودرو و... يا به وجود آمدن حباب در ميان قيمت عرضه‌كننده اصلي و بازار كه ناشي از رواج سفته‌بازي و نظام دلالي در ميان مردم داراي سرمايه‌هاي خرد و سرگردان است، اولين دستاورد فزوني نقدينگي در جامعه است. فراتر از تحليل چرايي گرايش عمومي به سفته‌بازي و دلالي كه اثر آن در اقتصاد همچون اثر پروانه‌اي است و عاقبت آن گردابي هولناك است كه همه مردم جامعه را به كام خود خواهد كشيد، لازم است درخصوص چگونگي برون‌رفت كشور از شرايط مذكور و ايجاد زمينه‌ها و بسترهاي لازم براي هدايت سرمايه‌هاي خرد و نگران مردم به‌سوي پروژه‌ها و طرح‌هاي مفيد به حال اقتصاد و جامعه بيشتر انديشيد و راهكار پيدا كرد.

تجربه چندي پيش يكي از خودروسازان كه سايت خود را براي فروش تعداد محدودي خودرو بازكرده بود و در مقابل هزاران نفر متقاضي به سايت هجوم آورده بودند، نشان مي‌دهد كه مردم با اصول و منافع حاصل از سرمايه‌گذاري بيگانه نيستند چراكه در مقابل فراخوان ساده يك شركت خودروساز ميلياردها تومان سرمايه آماده ورود به كار شد كه به‌جرات مي‌توان گفت 90 درصد اين سرمايه با رويكرد سفته‌بازي و استفاده از حباب قيمتي كارخانه و بازار وارد اين جريان شد. اما به‌راستي چگونه مي‌توان اين سرمايه‌ها را به اموري منطبق بر نياز واقعي كل جامعه هماهنگ و همراه كرد. اگر همين خودروسازي كشور كه از فرصت بسيار خوب حمايت نسبي عدم واردات آزاد خودرو به‌خوبي بهره‌مند مي‌شود و مجموعه‌اي از خودروهاي ضعيف و مونتاژي را با صف‌هاي طويل فروش و پيش‌فروش به مردم عرضه مي‌كند، بررسي كنيم پي به عارضه‌اي كه اقتصاد ايران به‌طور جدي مبتلابه آن است خواهيم برد.

اين عارضه تسهيل شرايط ايجاد رانت و حباب و سفته‌بازي توسط نهادهاي عامل و مسوول به‌واسطه استفاده از مدل‌هاي سنتي و قديمي در جمع‌آوري نقدينگي از كف جامعه است كه گاه در قالب افزايش نرخ سود بانكي، گاه به‌وسيله فروش سكه و زماني هم با پيش‌فروش خودرو شكل مي‌گيرد و به‌جاي التيام احوال اقتصاد به التهاب بيشتر آن منجر مي‌شود. اين روند زمينه‌ساز هيجان كاذب و ايجاد نگراني در مردم نسبت به فرداست كه مي‌تواند با روش‌هايي اصولي و مبتني بر شيوه‌هاي صحيح يك اقتصاد سالم التيام پيدا كند.

يكي از اين شيوه‌ها كه امروزه در اقتصاد دنيا بسيار رايج است و مدلي بسيار خوب و منطقي براي كنترل يا هدايت نقدينگي به سمت پروژه‌ها و فعاليت‌هاي سودمند اقتصادي و اجتماعي است، تامين سرمايه جمعي يا Crowd funding است كه استفاده صحيح از آن مي‌تواند به حذف فضاها و فرصت‌هاي رانت‌ساز در اقتصاد كمك بسياري كند و سرمايه‌هاي خرد مردم را در يك جريان هدفمند و در يك فضاي آرام اقتصادي به سمت يك جريان سودآور منطقي هدايت كند كه در گام اول خود جامعه از تبعات مثبت اين سرمايه‌گذاري بهره‌مند شود.

بي‌شك اين‌گونه سرمايه‌گذاري‌ها تاثير مثبتي در اشتغال‌زايي و خروج كشور از ركود و تورم خواهند داشت و ابزار بسيار كارآيي براي رفع مدل‌هاي سنتي جمع‌آوري نقدينگي از سطح جامعه است.

در اين ميان بانك‌ها يا شركت‌هاي تامين سرمايه آنها به‌عنوان نهادهاي واسط گردش پول در جامعه كه مورد اعتماد طرف‌هاي سرمايه‌گذار و سرمايه‌دار هستند مي‌توانند با تعريف اين مدل به‌عنوان يك روش عمومي پروژه‌هاي كوچك و بزرگ را ارزيابي و پس از تاييد شرايط، آنها را براي تامين سرمايه به مشتريان علاقه‌مند به سرمايه‌گذاري‌هاي خرد در پروژه‌ها معرفي كنند. چنانچه روند تكويني اين پروژه‌ها از جرياني منطقي و اصولي برخوردار باشد مي‌توان اميدوار بود كه پروژه‌ها پس از اتمام و بهره‌برداري به دليل شفافيت بالا فرآيند ورود به بورس و ايجاد ارزش‌افزوده براي سرمايه‌گذارانش را پيدا كند. بي‌شك چنين فرآيندهايي به دليل شفافيت بسيار بالا عاري از هرگونه فضاي رانتي و حبابي خواهند بود و مردم به‌عنوان سرمايه‌گذاران خرد مي‌توانند با اطمينان خاطر سرمايه‌هاي خود را وارد چرخه چنين پروژه‌هايي بكنند.

در اين مدل ديگر نه سايتي براي ثبت سفارش هك خواهد شد و نه سايتي به دليل حجم زياد متقاضي از كار خواهد افتاد. بلكه جامعه در آرامش كامل با مجموعه بسيار زيادي از پروژه‌هاي قابل سرمايه‌گذاري مواجه خواهد بود كه مي‌تواند با اطمينان از تاييد و كارشناسي نظام بانكي براي سرمايه‌گذاري آنها را انتخاب كند.

گزارش اشکال Top