آیا دلاردر سراشیبی سقوط ادامه مسیر می‌دهد؟

سال‌هاست که نوسانات قیمت‌ در همه بازار‌ها، برندگان و بازندگان فراوانی را از خود به جا می‌گذارد. طی سال‌های بعد از انقلاب به‌دلیل عدم برنامه‌ریزی بلند مدت و عدم ثبات متغیر‌های اقتصادی سرمایه‌های سرگردان به انگیزه سوداگری و گاه برای حفظ ارزش دارایی، از مبدأ بانک‌ها به سوی بازارهای طلا، مسکن، ارز، بورس، اتومبیل در حال جابه‌جایی است.

متأسفانه سرمايه‌هاي سرگردان مورد اشاره نه تنها در جهت توليد به كار گرفته نمي‌شوند بلكه به‌دليل سياست‌هاي نادرست باهجوم به بازارهاي مختلف التهابات جبران‌ناپذيري را به جامعه تحميل مي‌كنند. بي‌شك بازار ارز به‌دليل زود بازده بودن و همچنين امكان فعاليت بسياري از سرمايه‌گذاران حتي با سرمايه اندك، از جذابيت خاصي برخوردار بوده است. از سويي نوسانات قيمتي در اين بازار خيلي سريع آثار خود را به سطح عمومي قيمت‌ها تحميل مي‌كند. طي چند روز گذشته كاهش شديد نرخ دلار موجي از نگراني را در ميان دارندگان دلار بويژه آنهايي‌كه با نرخ بالاي ۱۵ هزار تومان اقدام به خريد كرده‌اند ايجاد كرد است. كاهش يكباره قيمت دلار، بازندگان فراواني را در حوالي ميدان فردوسي سردرگم كرده است.
 
مبهم بودن فضاي پيش رو در روزها و هفته‌هاي آينده بعضي از صرافي‌ها را بر آن داشت كه از هرگونه خريد و‌فروش دلار خودداري نمايند، كاهش نرخ دلار فعالان بازار ارز را بر آن داشت كه دلايل منطقي‌اي براي اين كاهش بيابند تا با ارزيابي آن دلايل، پيش‌بيني قابل اتكايي از قيمت‌ها در روزهاي آينده داشته باشند. كارشناسان و فعالان بازار ارز بر اين باورند كه نرخ ارز از درجه حساسيت بسيار بالايي نسبت به اخبار و وقايع مختلف، برخوردار است، اگر بپذيريم كه بازار ملتهب ارز نسبت به اخبار و رويداد‌هاي سياسي واكنش قابل ملاحظه‌اي نشان مي‌دهد، آنگاه مي‌توان دلايل ذيل را براي كاهش نرخ دلار در روزها گذشته برشمرد.
 
۱) قرارداد نفتي ايران با اروپا،
۲) تأسيس سازوكار بانكي خاص براي نقل و انتقال مالي ميان ايران و اروپا
۳) اعدام دو تن از «اخلالگران بازار ارز»
 
به‌نظر مي‌رسد دلايل فوق انگيزه كافي را براي ايجاد يك شوك رواني در جهت كاهش نرخ دلار فراهم نموده است. همزمان با موارد ذكر شده، تزريق احتمالي ارز به بازار نيز مي‌تواند تأثيرات شوك رواني را مضاعف نمايد. در چنين شرايطي سازوكار انتظار كاهش نرخ فعال مي‌شود. دارندگان دلارهاي خانگي از ترس زيان بيشتر شروع به عرضه دلارهاي خود مي‌كنند؛ طبيعتاً عرضه دلار، قيمت‌ها را كاهش مي‌دهد. تزريق ارز بيشتر، كاهش نرخ را سرعت مي‌بخشد، عده‌اي نيز بدبينانه نوسانات را از ابتداي سال‌جاري مديريت شده پنداشته و بر اين باورند كه تشكلاتي منسجم به‌دليل اهداف خاص اقتصادي قيمت‌ها را مديريت مي‌كند. دليل نوسانات نرخ ارز هر آنچه باشد، سؤالات مهمي را در ذهن فعالين حوزه ارز خصوصاً دارندگان دلار‌هاي خانگي كه به‌دليل زيان‌هاي ناشي از كاهش حاضر به فروش در قيمت‌هاي جديد نيستند ايجاد نموده است.
 
۱)آيا تداوم كاهش قيمت دلار همچنان ادامه دارد؟
۲)چنانچه عرضه و تقاضاي واقعي قيمت ارزهاي مختلف را تعيين مي‌كند، نرخ واقعي دلار بر اساس واقعيت‌هاي اقتصاد ايران چه ميزان است؟
 
در پاسخ به سؤال اول، عده‌اي از كارشناسان اقتصادي براين عقيده هستند كه در نقطه‌اي روند كاهشي متوقف مي‌شود. سرمايه‌گذاران بازار ارز دست به ارزيابي مجدد شرايط مي‌زنند. آنها اگر به اين باور برسند كه اثر اخبار و رويداد‌هاي مذكور بيش از آن چيزي بوده است كه آنان تصور مي‌كردند، سازوكار انتظارات در جهت عكس فعال مي‌شود و در نتيجه نرخ ارز دوباره روند صعودي را علاوه بر كوتاه كردن دست رانتخواران از منابع ارزي كشور امنيت سرمايه‌گذاري را كه از اصول اوليه رشد و توسعه است را به همراه دارد.

گزارش اشکال Top